Sprzedaż żywności w sali zabaw. Obowiązki i formalności dla właściciela

Przekąski to dobre uzupełnienie oferty każdego miejsca przeznaczonego dla dzieci i rodziców. Brak kuchni to nie problem – do sprzedaży można wprowadzić gotowe produkty. Nadal wiąże się to jednak z koniecznością spełnienia kilku wymagań i szeregiem formalności. O czym musi pamiętać zarządca sali zabaw czy bawialni przed rozpoczęciem sprzedaży gotowych produktów? O zasadach w komentarzu dla Parkmag.pl opowiada Marta Teterycz, audytorka systemu HACCP i specjalistka ds. żywności w kontekście jej bezpieczeństwa.

Sprzedaż gotowych produktów w bawialni

Jeśli sala zabaw chce wprowadzić sprzedaż żywności (nawet gotowych produktów jak batoniki, soki, kawa, ciastka), musi pamiętać, że wchodzi w obręb działalności objętej nadzorem Państwowej Inspekcji Sanitarnej. To oznacza konieczność:

• zgłoszenia działalności do Państwowej Inspekcji Sanitarnej (jako zakład żywienia zbiorowego lub punkt sprzedaży żywności),

• spełnienia wymogów sanitarnych dla lokalu, w którym żywność jest przechowywana i wydawana.

Nawet sprzedaż paczkowanych produktów gotowych (np. chipsów, soków) wymaga formalności – nie ma znaczenia, że nie są one przygotowywane na miejscu.

Napoje i przekąski w sali zabaw: obowiązki właściciela

Jeśli sala zabaw sprzedaje żywność lub napoje, właściciel zobowiązany jest do przygotowania stosownej dokumentacji lub zgłoszenia takiego faktu do odpowiednich instytucji. Obowiązkowe są:

• zgłoszenie działalności do Państwowej Inspekcji Sanitarnej – wypełnia się formularz zgłoszeniowy i składa przed rozpoczęciem sprzedaży,
• dokumentacja GHP/GMP, a czasem uproszczony system HACCP – w zależności od skali i rodzaju asortymentu,
• wykonanie badań wody,
• przygotowanie protokołu sprawności wentylacji,
• przygotowanie umowy najmu lokalu lub aktu własności,
• umowa na odbiór odpadów lub deklaracja do gminy,
• wykaz składników i alergenów.

Do sanepidu składa się wniosek o zatwierdzenie zakładu i o wpis do rejestru zakładów podlegających urzędowej kontroli organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Wniosek można złożyć osobiście, listownie, przez ePUAP lub e-doręczenia.

Przed otworzeniem punktu sprzedaży żywności na sali zabaw musi odbyć się odbiór lokalu przez sanepid – inspektor sprawdza zgodność stanu faktycznego z dokumentacją. Na odbiorze zostaje podjęta decyzja czy lokal spełnia wymogi. Pozytywna decyzja umożliwia legalne rozpoczęcie sprzedaży.

Czy personel musi posiadać książeczki sanepidowskie?

Zgodnie z przepisami, każda osoba mająca kontakt z żywnością (nawet z opakowaną) powinna posiadać orzeczenie do celów sanitarno-epidemiologicznych (tzw. książeczkę sanepidowską). Pracownik:

• musi przejść badanie kału (3 próbki),
• uzyskać zaświadczenie od lekarza medycyny pracy o braku przeciwwskazań do pracy z żywnością.

Jeśli pracownik już robił kiedyś badania z kału, na potrzeby uzyskania orzeczenia, to z dużym prawdopodobieństwem będą one nadal ważne i nie musi ich powtarzać. Wtedy wystarczy udać się do lekarza medycyny pracy razem z poprzednimi wynikami.

Żywność w salach zabaw: warunki przechowywania

Wymagania zależą od rodzaju produktów w sprzedaży, ale ogólne zasady są następujące:

• produkty chłodnicze muszą być przechowywane w lodówce z termometrem; należy prowadzić rejestr temperatury (zwykle 1× dziennie), – czyli obowiązkowa np. przy nabiale (mleko do kawy).
• produkty wymagające warunków chłodniczych przechowuje się do +6°C (np. jogurty, mleko),
• produkty mrożone poniżej -18°C,
• żywność niewymagająca chłodzenia powinna być przechowywana max do 25°C,
• wszystkie produkty muszą być zabezpieczone przed zanieczyszczeniami, owadami i dostępem osób postronnych,
• napoje i żywność wydawane na miejscu (np. kawa, herbata) muszą być przygotowywane z zachowaniem higieny – np. pracownik po kontakcie z pieniędzmi musi umyć ręce przed wydaniem produktu,
• ekspres do kawy, czajnik, lodówki itp. muszą być regularnie czyszczone i zdezynfekowane – warto wdrożyć odpowiednie procedury (np. instrukcje czyszczenia i harmonogramy).

Jeśli planowane jest oferowanie jedzenia na ciepło (hot-dogi, zapiekanki), należy zapewnić sprzęt do obróbki termicznej, wentylację i często też zlew dwukomorowy oraz oddzielne miejsce do przygotowania żywności.

Sale zabaw z poczęstunkiem: ograniczenia

Istnieje kilka ograniczeń co do asortymentu, który można wprowadzić do sprzedaży w bawialni. Zależą one od:

• zgłoszonego profilu działalności – jeśli sala została zgłoszona tylko jako punkt sprzedaży gotowych produktów, nie można w niej przygotowywać kanapek, ciast czy zapiekanek,
• technicznych warunków lokalu – np. brak wentylacji mechanicznej, zlewu dwukomorowego, miejsca do zmywania czy przechowywania może uniemożliwiać przygotowanie i serwowanie konkretnych produktów.

Dodatkowe ograniczenia to:

• jeśli ktoś chce na miejscu piec ciasta lub przygotowywać śniadania, sanepid może wymagać wydzielenia osobnego pomieszczenia do przygotowania żywności,
• jeśli planowana jest obróbka wstępna warzyw i owoców (np. mycie, obieranie), konieczne jest osobne stanowisko lub osobne pomieszczenie technologiczne z odpowiednim wyposażeniem (zlew z baterią, miejsce do odpadów, blat zmywalny),
• jeśli ktoś chce korzystać z jaj świeżych kupowanych przed obróbką wstępną (np. do wypieków), potrzebne może być pomieszczenie do ich naświetlania (lub stosowanie wyłącznie jaj pasteryzowanych).

Sprzedaż jedzenia w bawialni: podsumowanie

Każda sprzedaż żywności w sali zabaw, nawet minimalna, wymaga zatem zgłoszenia do sanepidu. Obowiązkowe są: dokumentacja GHP/GMP, orzeczenia sanitarno-epidemiologiczne, higieniczne warunki w lokalu. Asortyment powinien być zgodny z zakresem zgłoszonej działalności i dostosowany do wyposażenia. Im bardziej złożona działalność (wypieki, śniadania, ciepłe napoje), tym wyższe wymagania sanitarne i lokalowe.

Co warto jeszcze rozważyć?

• Uproszczony HACCP – szczególnie przy produktach ciepłych lub wymagających chłodzenia.
• Procedury wewnętrzne – np. instrukcja mycia rąk, czyszczenia ekspresu, kontroli temperatury.
• Szkolenie pracowników – z zakresu higieny i podstaw systemu bezpieczeństwa żywności.
• Plany awaryjne – co robić w razie awarii lodówki, braku wody, pojawienia się szkodników.

O autorce:

Marta Teterycz jest audytorką systemu HACCP. Zajmuje się żywnością w kontekście jej bezpieczeństwa oraz przygotowaniem dokumentacji GHP/GMP i HACCP. Pomaga zalegalizować działalności związane z produkcją i/lub wprowadzeniem do obrotu żywności. Zajmuje się pomocą w zalegalizowaniu kuchni domowych i pracowni wypieków. Rozszyfrowuje wszelkie wymogi Inspekcji Sanitarnej, ustawy i rozporządzenia, które często są niezrozumiałe dla przedsiębiorców. Swoją wiedzą i doświadczeniem dzieli się na blogu Wspomagamy.pl oraz na profilu na Facebooku i Instagramie.