PARKMAG Newsletter
Duże wyzwania przed Małopolskim Centrum Nauki Cogiteon w Krakowie. Centrum otrzymało od samorządu dodatkowy milion złotych na bieżącą działalność. W przeciwnym razie utraciłoby płynność finansową. Jak wynika z udostępnionych informacji, wśród powodów jest przeinwestowana gastronomia i frekwencja poniżej oczekiwań.
Cogitegon otrzyma wsparcie
Małopolskie Centrum Nauki Cogiteon w Krakowie formalnie to instytucja Kultury Województwa Małopolskiego. Koszt budowy wyniósł 284 mln zł. Od 2025 r. dyrektorką Cogiteonu jest dr Barbara Woźniak.
W założeniu Cogiteon miał być odpowiedzią Małopolski na prężnie działające Centrum Nauki Kopernik w Warszawie. Dziś wiadomo o spadku sprzedaży biletów, stratach na prowadzonej gastronomii, niższych od oczekiwań dochodach z wynajmu przestrzeni konferencyjnych, czy słabych ocenach gości (3,5/5 gwiazki w Google i praktycznie zerowe zainteresowanie w TripAdvisor) związanych m.in. z niedziałającymi eksponatami.
W efekcie: doszło do sytuacji, w której Cogiteon zwrócił się do urzędu marszałkowskiego o wsparcie finansowe. Otrzymał 1 mln zł.
– Cogiteon nie utracił płynności finansowej. Ryzyko rozpoznaliśmy wcześnie i zareagowaliśmy, zanim wpłynęło na działalność centrum – zapewnia Cogiteon w odpowiedzi na pytania redakcji serwisu LoveKrakow.pl.
Jak zatem Cogiteon znalazł się w aktualnej sytuacji?
Fine dining zamiast obiadów dla szkół
Wniosek Cogiteonu o dotację był tematem debaty podczas sesji sejmiku małopolskiego. Zarówno dyrekcja Małopolskiego Centrum Nauki Cogiteon we wniosku, jak i radni podczas dyskusji, wskazywali na dwa główne problemy centrum:
- nierentowną gastronomię,
- oraz niską frekwencję.
Podczas sesji dyrektorka Departamentu Kultury Urzędu Marszałkowskiego Monika Gubała wskazywała na „wysublimowane dania” podawane w restauracji działającej przy centrum. Oferta miała rozmijać się z oczekiwaniami głównych odbiorców – wycieczek szkolnych.
Krakowska „Gazeta Wyborcza” podaje, że centrum zatrudniło na etacie znanego kucharza Andrzeja Polana i samodzielnie ponosiło koszty działalności gastronomicznej. Na wyposażenie kuchni wydano ponad 1,2 mln zł. Polan odszedł w grudniu 2024 r. Powodów rozstania nie ujawniono.
Restaurację zamknięto, a pomieszczenia mają zostać wynajęte zewnętrznemu operatorowi gastronomicznemu. Będzie ogłoszony przetarg. – Dzięki temu instytucja nie będzie już ponosiła dodatkowych kosztów – cytuje Gubałę gazeta. Zmiana wiąże się jednak zwolnieniem kilkunastu osób. Na odprawy przewidziano 115 tys. zł.
Słabą sprzedaż biletów dyrekcja tłumaczy natomiast niezbędnym remontem posadzek, który ograniczał dostępność obiektu. Pojawiły się też usterki w eksponatach wystawy stałej. To jedna z najczęstszych skarg gości, jakie można znaleźć w recenzjach zamieszczanych w interencie. W odpowiedzi dyrekcja planuje modernizację.
„Leży sprzedaż biletów, leży promocja”
Gastronomia to jeden z kilku problemów, z którymi dyrekcja Cogiteonu musi się uporać, by centrum zachowało płynność finansową.
– Cogiteon miał być wizytówką Małopolski. Miejscem, w którym można dotknąć nauki, a nic się tam nie dzieje. Leży sprzedaż biletów, leży promocja – powiedziała podczas debaty sejmiku cytowana przez „Wyborczą” radna KO Patrycja Tocka.
– Rozmawiam z wieloma nauczycielami z Małopolski, którzy przekazują, że nie dotarła do nich informacja o działaniach Cogiteonu – przyznaje z kolei na łamach gazety marszałek Łukasz Smółka.
Niepokój budzą ponadto przychody z wynajmu sali konferencyjnej. Z planowanych na ten rok 700 tys. zł udało się zebrać 202 tys. zł.
Co na to dyrekcja Cogiteonu?
– Jesteśmy w okresie przejściowym. Wygaszamy nierentowny model gastronomii i budujemy nowe źródła przychodów, a efekty finansowe zmian strukturalnych zawsze pojawiają się z pewnym opóźnieniem. Dotacja sprawia, że w tym czasie szkoły i zwiedzający dostają pełną ofertę – zapewniają przedstawiciele centrum w rozmowie z portalem LoveKrakow.pl.
Cogiteon zapewnia, że program naprawczy będzie wdrażany, a oferta rozwijana nie tylko pod kątem wycieczek szkolnych, ale też gości indywidualnych i seniorów. Podwyżki cen biletów nie są planowane.
Cogiteon działa od 2024 roku
Małopolskie Centrum Nauki Cogiteon mieści się przy al. Bora-Komorowskiego w Krakowie. Obiekt oferuje 14 tys. m kw. powierzchni użytkowej i składa się z czterech pawilonów połączonych wspólną elewacją oraz częścią podziemną.
Wystawa stała „Człowiek i jego marzenia” zajmuje 2,2 tys. mkw. i obejmuje ponad 100 urządzeń interaktywnych. Do prowadzenia zajęć służy sześć laboratoriów i pracowni poświęconych m.in. fizyce, chemii, przyrodzie, technice i innowacjom.
Częścią kompleksu są ogólnodostępne tereny rekreacyjne: ogród na dachu z eksponatami plenerowymi oraz dwuhektarowy park z placem zabaw.
