PARKMAG Newsletter
W Czarnym Dunajcu (woj. małopolskie) rozpoczęły się prace przy zabytkowym budynku dawnej synagogi. Obiekt zostanie odrestaurowany i przekształcony w Centrum Dialogu Międzynarodowego z Domem Pamięci Ziemi Czarnodunajeckiej i jej mieszkańców.
Dawna synagoga przechodzi remont
Prace przy budynku przy ul. Sienkiewicza 10 są częścią polsko-słowackiego projektu „Pogranicze wielu kultur – pogranicze dialogu”, realizowanego przez Miasto i Gminę Czarny Dunajec oraz słowacką Trstenę w ramach programu Interreg Polska–Słowacja 2021–2027.
Zabytkowy obiekt jest jednym z niewielu zachowanych materialnych śladów wielokulturowej historii Czarnego Dunajca. Po II wojnie światowej budynek został częściowo przebudowany i przez lata wykorzystywano go m.in. do celów handlowych i magazynowych. Badania konserwatorskie przeprowadzone w 2024 r. wykazały jego bardzo zły stan techniczny.
Teraz budynek przechodzi kompleksową renowację. Jak informuje samorząd, zakończono już rozbiórkę dachu i wykonano część stropu. Trwają także prace przy instalacjach wodnej i kanalizacyjnej oraz konserwacja zabytkowej elewacji, obejmująca jej oczyszczanie i przygotowanie do kolejnych etapów prac.
Zakres inwestycji obejmuje również odnowienie ścian, posadzek, stolarki okiennej i drzwiowej, schodów, elewacji oraz dachu. Celem jest przywrócenie budynkowi charakteru możliwie zbliżonego do jego pierwotnego wyglądu, przy jednoczesnym zachowaniu jak największej części oryginalnej substancji zabytkowej.
Centrum dialogu i pamięci
Po zakończeniu remontu dawna synagoga ma pełnić zupełnie nową funkcję. Powstanie w niej multimedialne centrum edukacyjne z wielojęzyczną wystawą stałą „Śladami pamięci. Współczesne spojrzenie na historię Ziemi Czarnodunajeckiej”.
Obiekt będzie także miejscem spotkań, warsztatów, konferencji i wydarzeń kulturalnych. Samorządy zapowiadają m.in. zajęcia dla młodzieży, spotkania poświęcone historii społeczności żydowskiej oraz koncerty muzyki polskiej, słowackiej i żydowskiej.
Podobna przemiana obejmie dawną synagogę w Trstenie. W tym obiekcie powstanie przestrzeń wystawiennicza i warsztatowa poświęcona dziedzictwu kulturowemu polsko-słowackiego pogranicza.
Ponad 3,1 mln euro na projekt
Całkowita wartość transgranicznego przedsięwzięcia przekracza 3,1 mln euro. Projekt otrzymał 2,44 mln euro dofinansowania ze środków Unii Europejskiej w ramach programu Interreg Polska–Słowacja 2021–2027.
Na część realizowaną przez Czarny Dunajec przypada ponad 2,31 mln euro, z czego około 1,84 mln euro stanowi unijne wsparcie.
Prace mają potrwać do 31 sierpnia 2027 roku. Według założeń samorządów oba odnowione obiekty mają odwiedzać około 4 tys. osób rocznie, w tym ok. 3 tys. Centrum Dialogu Międzynarodowego w Czarnym Dunajcu.
Inwestycja ma być również sposobem na zachowanie pamięci o społeczności żydowskiej, która przez stulecia była częścią lokalnej historii.
