Park Bioróżnorodności powstanie przy Centrum Nauki Kopernik. „Odpowiedź na zmianę klimatu”

Między Centrum Nauki Kopernik a bulwarami wiślanymi powstanie Park Bioróżnorodności: zielona przestrzeń zaprojektowana z myślą o adaptacji Warszawy do zmian klimatu. Inwestycja ma połączyć funkcje rekreacyjne, edukacyjne i naukowe.

Park Bioróżnorodności przy Koperniku

Park Bioróżnorodności, którego otwarcie planowane jest na 2028 r., ma stać się nie tylko miejscem odpoczynku, lecz także żywym laboratorium przyrody i przestrzenią edukacji ekologicznej. Inwestycja ma odpowiadać na jedno z największych wyzwań współczesnych miast, czyli konieczność adaptacji do zmian klimatu.

Projekt zakłada stworzenie parku łączącego funkcje rekreacyjne, naukowe i środowiskowe. Prace projektowe i budowlane potrwają ok. dwóch lat.

Enklawa bioróżnorodności w Warszawie

Układ przestrzenny parku ma nawiązywać do naturalnego krajobrazu doliny Wisły. Projektanci zaplanowali teren o zróżnicowanej rzeźbie, inspirowanej nadwiślańskimi łachami, śródlądowymi wydmami oraz niewielkimi pagórkami. Ukształtowanie terenu będzie łagodnie opadać z południa ku północy. Dzięki temu możliwe stanie się naturalne gromadzenie wody opadowej w specjalnie zaprojektowanym oczku wodnym na północnym krańcu parku.

Projekt uwzględnia także kwestie retencji wody, ochrony przed hałasem miejskim oraz walory widokowe przestrzeni. Roślinność w parku będzie składała się wyłącznie z gatunków rodzimych. Dobór roślin zostanie dostosowany do warunków wodnych i nasłonecznienia: od krzewów i muraw na stanowiskach słonecznych, po łąki kwietne, szuwary i roślinność charakterystyczną dla terenów podmokłych.

Założenia projektu przewidują ograniczenie ingerencji człowieka w naturalne procesy. Koszenie i podlewanie mają być prowadzone w minimalnym zakresie, aby umożliwić rozwój naturalnych siedlisk przyrodniczych.

Centralnym założeniem projektu jest zwiększenie różnorodności biologicznej w tej części Warszawy. Park ma oferować wiele zróżnicowanych siedlisk przyrodniczych, które stworzą warunki do życia dla licznych gatunków roślin, owadów, ptaków i zwierząt.

Kiedy powstanie park?

Realizacja projektu została rozpisana na kilka etapów:

• maj 2026 – rozpoczęcie procedury przetargowej,
• kwiecień – czerwiec 2027 – rozbiórki i demontaż istniejącej infrastruktury,
• czerwiec 2027 – marzec 2028 – prace ziemne i instalacyjne,
• marzec – wrzesień 2028 – budowa elementów infrastruktury oraz zielonego dachu,
• czerwiec – listopad 2028 – montaż wyposażenia oraz prace ogrodnicze,
• listopad 2028 – planowane otwarcie parku.

Nauka obywatelska, prace terenowe oraz obserwacje BioBlitz

Jednym z elementów funkcjonowania parku będzie rozwijanie tzw. nauki obywatelskiej. Odwiedzający będą mogli brać udział w działaniach badawczych m.in. w pobieraniu próbek gleby i wody oraz w obserwacjach typu BioBlitz, czyli intensywnych, krótkich badaniach terenowych mających na celu identyfikację jak największej liczby gatunków w danym miejscu.

Park ma być również przestrzenią edukacji ekologicznej prowadzonej w naturalnym środowisku. Uczniowie, studenci i odwiedzający będą mogli obserwować zmiany zachodzące w przyrodzie, prowadzić badania, zbierać materiały do analiz i uczestniczyć w eksperymentach.

Zielona przestrzeń tworzona metodą charrette

Koncepcja Parku Bioróżnorodności została wypracowana w procesie projektowym we współpracy z warszawską Fundacją Sendzimira. Wykorzystano partycypacyjną metodę warsztatową charrette, polegającą na intensywnej współpracy różnych środowisk w celu wypracowania wspólnej wizji przestrzeni.

W warsztatach uczestniczyli naukowcy, eksperci środowiskowi, przedstawiciele władz Warszawy oraz pracownicy Centrum Nauki Kopernik. Efektem konsultacji jest projekt, który łączy wiedzę naukową z potrzebami mieszkańców tej części miasta. Instytucje naukowe i organizacje będą mogły w Parku Bioróżnorodności sprawdzać różne strategie zarządzania zielenią miejską, retencją wody czy ochroną siedlisk.

W przyszłości doświadczenia zdobyte w tym miejscu mają pomóc we wdrażaniu podobnych rozwiązań w innych miastach, szkołach i instytucjach.