Rusza unikatowe Muzeum Zagłębiowskiego Górnictwa Węglowego

Dokładnie w Barbórkę, 4 grudnia, w Czeladzi otwarto Muzeum Zagłębiowskiego Górnictwa Węglowego. To pierwsza w regionie instytucja, która nie skupia się na historii górnośląskich kopalń, lecz przypomina przemysłowe dziedzictwo Zagłębia Dąbrowskiego.

Postindustrialna atrakcja w sercu miasta

Nowa placówka powstała w dawnych wnętrzach cechowni nieczynnej kopalni Saturn, której zabudowania od lat konsekwentnie odzyskują drugie życie. 

“Jak na ironię, za inwestycję zabrały się dwie osoby pochodzące ze Śląska: ja i pani Stefania Lazar, dyrektorka Muzeum Saturn” – żartuje Zbigniew Szaleniec, burmistrz Czeladzi.

To istotny kontekst, gdyż pomimo geograficznej bliskości Śląska, to Zagłębie miało własną, odrębną tradycję górniczą.

Już przy wejściu odwiedzający trafiają na dwa kluczowe symbole dawnych kopalnianych rytuałów: fragment wyposażenia z łaźni łańcuszkowej oraz monumentalną replikę lampy górniczej. Ważną przestrzenią jest bawialnia dla najmłodszych, czyli multimedialna sala z symulatorami, zabawkami i możliwością poprowadzenia tramwaju po miastach Zagłębia.

Główna sala wystawowa, niegdyś z ołtarzem, później z socrealistyczną płaskorzeźbą, dziś pełna jest stanowisk interaktywnych. Stawia na nowoczesną narrację. Zamiast gablot i eksponatów „za szkłem” są tu dotykowe ekrany, projekcje oraz gry.

Druga część ekspozycji zaaranżowana została w łaźni i szatni łańcuszkowej. Przenosi gości do górniczego podziemia. Zwiedzający mogą:

• zobaczyć przekrój kopalni od szybów po najgłębsze chodniki,
• sprawdzić, jak działało fedrowanie, wentylacja i transport urobku,
• poznać codzienność górników,
• przejść przez symboliczny chodnik górniczy,
• obejrzeć makiety zmieniającej się Czeladzi.

Budowa muzeum kosztowała blisko 60 mln zł, z czego 35 mln pokryły fundusze unijne. Burmistrz Szaleniec nie ukrywa oczekiwań: “Jeśli choć część z 90 tysięcy osób rocznie odwiedzających czeladzkie Termy Rzymskie zdecyduje się zobaczyć muzeum, możemy mówić o frekwencyjnym sukcesie. Wierzę, że osiągniemy 100 tysięcy gości rocznie.”

Od 4 do 6 grudnia wstęp jest bezpłatny. Potem obowiązywać będą bilety w cenie 25 zł (normalny), 15 zł (ulgowy), 12 zł (grupowy) oraz 10 zł dla posiadaczy Karty Dużej Rodziny. Bilet umożliwia również wejście do sąsiadującej Galerii Sztuki Współczesnej „Elektrownia”.

Dlaczego to miejsce jest ważne?

Zagłębie Dąbrowskie to nie przypis do historii Górnego Śląska, lecz osobny rozdział. Muzeum Saturn – z jego postindustrialną scenografią, współczesnymi technologiami i lokalnymi opowieściami – jest szansą na opowiedzenie tej historii. 

Inwestycja wpisuje się w szerszy trend rewitalizacji kopalń w całej Polsce, między innymi w Wałbrzychu czy Kozarzewku.