Wycieczki szkolne bez kompromisu. Co dalej z turystyką uczniów?

Ministerstwo Edukacji Narodowej kontynuuje prace nad nowymi regulacjami dotyczącymi wynagradzania nauczycieli za godziny nadliczbowe, w tym za udział w wycieczkach szkolnych. Poprzednia propozycja została zaopiniowana negatywnie przez związki zawodowe nauczycieli. Ostateczne rozwiązania mogą mieć bezpośredni wpływ na rynek wyjazdów edukacyjnych, a więc także na obiekty turystyczne i branżę obsługującą grupy szkolne. Trwa poszukiwanie sposobu na porozumienie.

MEN kontra ZNP o nadgodziny i wycieczki

ZNP wskazuje, że po uchwale Sądu Najwyższego z 26 lutego 2025 r. nie ma potrzeby nowelizowania Karty Nauczyciela w zakresie godzin nadliczbowych.

W opinii Związku z orzeczenia jasno wynika, że wystarczające jest stosowanie wobec nauczycieli przepisów Kodeksu pracy dotyczących pracy w nadgodzinach, bez ingerencji w pragmatykę zawodową. Związek podkreśla, że SN nie nakazał zmian ustawowych, a jedynie przypomniał o obowiązku respektowania kodeksowych standardów.

MEN przygotowało jednak projekt nowelizacji tych przepisów. ZNP oceniło je i uznało, że zaproponowane rozwiązania doprowadziłyby do ograniczenia uprawnień pracowniczych nauczycieli.

Wśród najważniejszych zastrzeżeń do propozycji MEN związkowcy wymieniają:

• wprowadzenie szerokiej uznaniowości dyrektora szkoły przy rozliczaniu nadgodzin,
• możliwość narzucania odbioru nadgodzin w dniach wolnych zamiast wypłaty wynagrodzenia,
• brak obowiązku zwiększenia wymiaru udzielanego czasu wolnego o połowę,
• wydłużenie okresu rozliczeniowego do czterech lub sześciu miesięcy,
• brak odrębnego dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych.

„Nie do przyjęcia”. Propozycja ZNP na wycieczki szkolne

W ocenie ZNP ukształtowanie przepisów w formie zaproponowanej przez MEN oznaczałoby w praktyce ryzyko nieodpłatnej pracy w nadgodzinach oraz odejście od standardów prawa pracy.

Związek określa projekt jako „nie do przyjęcia” z punktu widzenia interesów pracowniczych i zarzuca MEN, że proponowane zapisy nie dochowują nawet ogólnych kodeksowych zasad wynagradzania za nadgodziny.

Jednocześnie ZNP przedstawił własną propozycję uregulowania kwestii wynagradzania nauczycieli za dodatkową pracę podczas wycieczek szkolnych.

Związek opowiada się za prostym, godzinowym ryczałtem za opiekę sprawowaną nad uczniami poza szkołą, niezależnym od realizowanych w tym czasie zajęć dydaktycznych. W odrębnych wypowiedziach związkowcy wskazywali wysokość 40 zł za każdą godzinę pracy nauczyciela jako opiekuna w trakcie wyjazdu.

Jak potwierdziła więc rzeczniczka prasowa MEN Ewelina Gorczyca, ministerstwo analizuje otrzymane uwagi i na ich podstawie wypracowuje kolejną propozycję, by dojść do kompromisu.

Wycieczki szkolne a wynagradzanie nauczycieli

Z punktu widzenia przedsiębiorstw organizujących turystykę szkolną, kluczowe jest, w którą stronę ostatecznie przechylą się regulacje.

Część środowiska nauczycielskiego ostrzega, że w skrajnych przypadkach może dojść do ograniczenia liczby wycieczek szkolnych. Dyrektorzy szkół mogą bowiem dążyć do ograniczania liczby wyjazdów, aby nie komplikować ewidencji i organizacji pracy nauczycieli. W skrajnym scenariuszu może to oznaczać mniejszą liczbę rezerwacji grupowych w obiektach nastawionych na ruch szkolny.

Branża turystyczna sygnalizowała już wcześniej, że niepewność wokół rozliczania czasu pracy nauczycieli podczas wyjazdów prowadziła do odwoływania części wycieczek lub rezygnacji z wyjazdów wielodniowych.

CZYTAJ TAKŻE: Nauczyciele wstrzymują wycieczki szkolne. Jak to wpłynęło na ruch w turystyce? [SONDA]