Koniec z „celem pobytu”. Rząd planuje zmiany w opłatach turystycznych

Resort finansów przygotowuje nowelizację ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC). Projekt zakłada m.in. zmianę zasad poboru opłaty miejscowej i uzdrowiskowej oraz podniesienie limitu zwolnienia z tej daniny przy sprzedaży rzeczy ruchomych. Rząd ma zająć się projektem w II kwartale 2026 roku.

Opłata niezależna od celu pobytu

Obecnie opłata miejscowa i uzdrowiskowa jest pobierana od osób przebywających w danej miejscowości dłużej niż dobę w celach turystycznych, wypoczynkowych, szkoleniowych, a w przypadku uzdrowisk – także zdrowotnych. Ministerstwo Finansów chce odejść od tego kryterium.

Zgodnie z projektem, opłata miałaby być powiązana nie z celem pobytu, lecz z faktem korzystania z usług hotelarskich. Oznacza to, że będzie mogła być pobierana niezależnie od tego, czy dana osoba przebywa w danej miejscowości turystycznie, służbowo czy prywatnie, o ile korzysta z bazy noclegowej.

Jednocześnie wprowadzony ma zostać limit czasowy. Opłata będzie naliczana wyłącznie przy pobytach nieprzekraczających 30 kolejnych dni. Ma to zapobiec obejmowaniu daniną osób pracujących sezonowo lub długoterminowo w miejscowościach turystycznych.

Nowe kryteria różnicowania stawek

Opłaty miejscowa i uzdrowiskowa mają charakter fakultatywny. O ich wprowadzeniu i wysokości decydują rady gmin. Obecne przepisy nie precyzują jednak, według jakich zasad stawki mogą być różnicowane.

Projekt nowelizacji wprowadza ustawowe kryteria, które samorządy będą musiały brać pod uwagę. Wśród nich znajdą się:

• długość pobytu,
• sezon,
• kategoria obiektu noclegowego.

Zdaniem resortu finansów ma to uporządkować system i ograniczyć dowolność w ustalaniu stawek.

Zwolnienie także dla osób z niepełnosprawnością

Obecnie z opłaty miejscowej i uzdrowiskowej zwolnione są osoby niewidome oraz ich przewodnicy. Projekt zakłada rozszerzenie tego katalogu.

Zwolnieniem mają zostać objęte osoby ze znacznym stopniem niepełnosprawności oraz towarzyszący im asystenci. Ministerstwo argumentuje, że obecne regulacje nie zapewniają równego traktowania osób z różnymi formami niepełnosprawności.

Koniec z inkasentami. Obowiązek po stronie hoteli

Kolejna zmiana dotyczy sposobu poboru opłat. Obecnie gminy mogą wyznaczać inkasentów, którzy pobierają opłaty od turystów i przekazują je do budżetu samorządu. W praktyce wymaga to częstych uchwał rad gmin i generuje problemy organizacyjne.

Projekt przewiduje likwidację inkasa na rzecz obowiązkowego poboru przez płatników, czyli podmioty świadczące usługi hotelarskie. To na hotelach, pensjonatach i innych obiektach noclegowych spoczywać będzie obowiązek naliczania i odprowadzania opłaty.

Resort liczy, że takie rozwiązanie uszczelni system i zwiększy skuteczność poboru.

Wyższy limit zwolnienia z PCC

Druga część projektu dotyczy podatku od czynności cywilnoprawnych. Obecnie sprzedaż rzeczy ruchomych jest zwolniona z PCC, jeśli jej wartość nie przekracza 1000 zł. Limit ten obowiązuje od 2001 r. i nie był waloryzowany.

Ministerstwo Finansów proponuje jego podniesienie do 3000 zł.

Zdaniem resortu, przy transakcjach o niewielkiej wartości koszty obsługi podatku. Zarówno po stronie podatnika, jak i administracji często przewyższają wpływy budżetowe. Dotyczy to m.in. kosztów korespondencji, przelewów czy postępowań egzekucyjnych.

Podniesienie limitu ma:

• ograniczyć biurokrację,
• zmniejszyć obciążenia administracyjne,
• uwolnić drobny, nieprofesjonalny obrót od podatku.

Resort wskazuje, że od 2001 r. ceny wzrosły łącznie o ok. 111 proc., a przeciętne wynagrodzenie o blisko 300 proc., co dodatkowo uzasadnia zmianę.

Nadchodzi deregulacja

Projekt wpisuje się w zapowiadany „Program regulacyjny na lata 2026–2028”. Jego celem jest ograniczenie obciążeń administracyjnych i zwiększenie przejrzystości systemu podatkowego.

Za przygotowanie projektu odpowiada Ministerstwo Finansów, a nadzór nad nim sprawuje wiceminister Jarosław Neneman. Planowany termin przyjęcia projektu przez Radę Ministrów to II kwartał 2026 r.